Pesten op de werkvloer is een ernstig probleem dat niet alleen de betrokken werknemers, maar ook de algehele werksfeer en productiviteit van een organisatie beïnvloedt. Het is essentieel om te begrijpen wat pesten precies inhoudt, hoe het zich manifesteert, en welke stappen zowel werknemers als werkgevers kunnen nemen om dit gedrag aan te pakken en te voorkomen. In dit artikel bespreken we de definitie van pesten, de verschillen met plagen, de juridische kaders, en effectieve strategieën om pestgedrag te bestrijden.
Bij het lezen van dit artikel kom je langs de volgende onderwerpen:
- Wat is pesten?
- Definitie van pesten
- Verschil tussen pesten en plagen
- Escalatie van pestgedrag
- Juridisch kader rondom pesten
- Foute manieren om pestgedrag aan te pakken
- Effectieve strategieen om pestgedrag aan te pakken
- Juridische gevolgen voor werkgevers
- Wat te doen als je gepest wordt
- Meer informatie en juridische ondersteuning bij het oplossen van pesten op het werk
1. Wat is pesten?
Pesten op de werkvloer verwijst naar herhaald, ongewenst gedrag dat gericht is op een werknemer of een groep werknemers. Dit gedrag kan variëren van verbale aanvallen en intimidatie tot sociale uitsluiting en roddelen. Het belangrijkste kenmerk van pesten is dat het een machtsverschil creëert, waarbij de gepeste persoon zich niet in staat voelt om zich te verdedigen.
2. Definitie van pesten
Volgens de definitie van de Nederlandse Arbeidsinspectie omvat pesten gedrag dat herhaaldelijk en op een vijandige manier wordt vertoond. Dit kan zich uiten in:
- Kleineren of beledigen: Het maken van kwetsende opmerkingen over iemands werk of persoonlijkheid.
- Intimidatie: Dreigen of angst aanjagen om controle uit te oefenen.
- Sociale uitsluiting: Iemand negeren of buitensluiten van sociale interacties.
- Roddelen: Verspreiden van ongegronde geruchten die schadelijk zijn voor de reputatie van de persoon.
3. Verschil tussen pesten en plagen
Het is belangrijk om het verschil tussen pesten en plagen te begrijpen. Plagen is vaak wederzijds en kan als luchtig worden ervaren, terwijl pesten structureel en kwetsend is. Bij plagen is er meestal geen sprake van een machtsverschil, terwijl dit bij pesten wel het geval is. Dit verschil is cruciaal voor het herkennen van ongewenst gedrag op de werkvloer.
4. Escalatie van pestgedrag
Pestgedrag kan in verschillende gradaties voorkomen, van subtiele opmerkingen tot ernstige intimidatie. Het is belangrijk om de signalen van escalatie te herkennen, zodat tijdig kan worden ingegrepen.
- Intimidatie en bedreiging
Intimidatie is een veelvoorkomende vorm van pesten die kan leiden tot ernstige psychologische gevolgen voor het slachtoffer. Dit kan zich uiten in:
- Dreigende lichaamstaal: Fysieke signalen die angst of agressie uitstralen.
- Verbale bedreigingen: Directe uitspraken die angst aanjagen.
- Sociale isolatie
Een andere vorm van pesten is sociale isolatie, waarbij een werknemer opzettelijk wordt buitengesloten van sociale interacties. Dit kan leiden tot gevoelens van eenzaamheid en depressie.
5. Juridisch kader rondom pesten
Werkgevers hebben de wettelijke verplichting om een veilige werkomgeving te creëren. Dit houdt in dat zij moeten zorgen voor een omgeving waarin pesten niet wordt getolereerd. De Arbowetgeving legt de verantwoordelijkheid bij werkgevers om maatregelen te nemen tegen psychosociale arbeidsbelasting, waaronder pesten.
- Verplichtingen van werkgevers
Werkgevers moeten:
- Een beleid opstellen: Dit beleid moet duidelijk maken dat pesten niet wordt geaccepteerd en welke stappen er worden ondernomen als dit gedrag zich voordoet.
- Trainingen aanbieden: Medewerkers moeten worden getraind in het herkennen en aanpakken van pestgedrag.
- Een vertrouwenspersoon aanstellen: Dit biedt werknemers een veilige plek om hun zorgen te uiten.
- Rechten van werknemers
Werknemers hebben het recht om een veilige werkomgeving te eisen. Als zij worden gepest, kunnen zij:
- Een klacht indienen: Dit kan bij de leidinggevende of HR.
- Juridische stappen ondernemen: In ernstige gevallen kan aangifte worden gedaan bij de politie.
6. Foute manieren om pestgedrag aan te pakken
Het is cruciaal om te begrijpen welke strategieën niet effectief zijn in de strijd tegen pesten. Veelvoorkomende fouten zijn:
- Ontkenning van het probleem
Het negeren van pestgedrag of het bagatelliseren van de ervaringen van slachtoffers kan de situatie verergeren. Dit leidt vaak tot een cultuur waarin pesten wordt getolereerd.
- Onvoldoende communicatie
Een gebrek aan open communicatie tussen werknemers en leidinggevenden kan ervoor zorgen dat slachtoffers zich niet veilig voelen om hun zorgen te uiten. Dit kan leiden tot een vicieuze cirkel van angst en isolatie.
7. Effectieve strategieën om pestgedrag aan te pakken
Om pesten effectief aan te pakken, moeten zowel werkgevers als werknemers proactief handelen. Hier zijn enkele effectieve strategieën:
- Creëer een open cultuur
Een open en inclusieve werkomgeving moedigt werknemers aan om hun zorgen te delen. Dit kan worden bereikt door:
- Regelmatige teamvergaderingen: Bespreek pestgedrag en hoe dit kan worden voorkomen.
- Feedbacksessies: Moedig medewerkers aan om constructieve feedback te geven en te ontvangen.
- Stel duidelijke gedragsregels op
Het is essentieel om duidelijke gedragsregels te formuleren die aangeven welk gedrag acceptabel is en welk gedrag niet. Dit kan helpen om misverstanden te voorkomen en zorgt ervoor dat iedereen op dezelfde lijn zit.
- Ondersteuning bieden aan slachtoffers
Slachtoffers van pesten moeten de nodige ondersteuning krijgen. Dit kan inhouden:
- Toegang tot een vertrouwenspersoon: Dit biedt een veilige ruimte voor slachtoffers om hun ervaringen te delen.
- Professionele hulp: In sommige gevallen kan psychologische ondersteuning nodig zijn om de gevolgen van pesten te verwerken.
8. Juridische gevolgen voor werkgevers
Als werkgevers nalatig zijn in het aanpakken van pestgedrag, kunnen zij juridische gevolgen ondervinden. Dit kan variëren van boetes tot rechtszaken. Het is van cruciaal belang dat werkgevers hun verantwoordelijkheden serieus nemen om juridische complicaties te voorkomen.
- Verantwoordelijkheid van de werkgever
Werkgevers moeten ervoor zorgen dat zij:
- Actief beleid voeren: Dit beleid moet regelmatig worden geëvalueerd en bijgewerkt.
- Trainingen aanbieden: Dit helpt om bewustzijn te creëren over pestgedrag en hoe dit kan worden voorkomen.
9. Wat te doen als je gepest wordt
Als je zelf te maken krijgt met pesten, zijn er verschillende stappen die je kunt ondernemen om de situatie aan te pakken.
- Praat erover
Het is belangrijk om je ervaringen te delen met iemand die je vertrouwt. Dit kan een collega, leidinggevende of vertrouwenspersoon zijn. Het delen van je verhaal kan opluchting bieden en helpt om het probleem aan te pakken.
- Documenteer het gedrag
Houd een gedetailleerd verslag bij van alle incidenten van pesten. Dit kan nuttig zijn als je besluit om een klacht in te dienen of juridische stappen te ondernemen.
- Zoek professionele hulp
Als de situatie niet verbetert, kan het nodig zijn om professionele hulp in te schakelen. Dit kan variëren van gesprekken met een bedrijfsarts tot het inschakelen van een mediator.
10. Meer informatie en juridische ondersteuning bij het oplossen van pesten op het werk
De gespecialiseerde arbeidsrechtadvocaten van Swart Legal behandelen dagelijks kwesties waarbij werknemers en werkgevers die bij pesten op het werk zijn betrokken. Bovendien beschikken de meeste van onze advocaten over specifieke psychologische kennis en gecertificeerde coachingsvaardigheden.
Lees ook: De Beste Arbeidsrechtadvocaat kiezen doe je zo!
Graag informeren wij je over de Beste Aanpak in jouw situatie. Bel voor een vrijblijvend advies naar 085 – 020 10 10 en vraag naar arbeidsrechtadvocaat mr. Marco Swart of één van onze andere vakkundige advocaten.
